Lịch sử hình thành và phát triển
Khoa Thủy điện (1966 – 2007)

Khoa Năng lượng (2007-2018)

1. Giai đoạn thành lập Khoa Thủy công – Thủy điện (1966–1969)

Khoa Thủy công – Thủy điện được thành lập theo Quyết định số 704 TC/QĐ do Bộ trưởng Bộ Thủy lợi Hà Kế Tấn ký ngày 12/10/1966. Khi mới thành lập, Khoa đóng tại nơi sơ tán ở thôn Ba Gò, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Nhiệm vụ của Khoa là giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất theo kế hoạch của Bộ Thủy lợi.

Ban Chủ nhiệm Khoa thời kỳ đầu gồm TS. Nguyễn Đông giữ chức Phó Chủ nhiệm Khoa, quyền Trưởng Khoa; PGS.TS. Đỗ Văn Khang giữ chức Phó Chủ nhiệm Khoa.

Các bộ môn trực thuộc thời kỳ này gồm: Toán, Ngoại ngữ, Họa hình, Sức bền – Kết cấu, Địa chất – Cơ học đất, Điện cơ, Thi công – Vật liệu, Thủy công và Thủy điện. Cùng thời điểm đó, Trường còn có Khoa Thủy nông và Khoa Tại chức.

Khóa đầu tiên được đào tạo chuyên về Thủy điện là Khóa 7 với hai lớp 7Đ1 (chuyên về Công trình) và 7Đ2 (chuyên về Thiết bị Thủy điện)

2. Giai đoạn phát triển Khoa Thủy công – Thủy điện (1969–1984)

Cuối năm 1969, để đáp ứng yêu cầu phát triển đào tạo, Khoa Thủy công – Thủy điện được tách thành hai khoa: Khoa Thủy công – Thủy điện và Khoa Thi công – Thiết bị. Khoa Thủy công – Thủy điện tiếp tục đảm nhiệm chủ yếu việc đào tạo hai chuyên ngành Thủy công và Thủy điện.

Từ năm 1969 đến năm 1970, Khoa tiếp tục làm việc tại khu sơ tán ở huyện Lục Nam, Hà Bắc. Năm 1970, Trường trở về địa điểm chính tại Hà Nội.

Lãnh đạo Khoa trong giai đoạn này có: KS. Phạm Bồng – Chủ nhiệm Khoa (1969–1974); GS.TS. Ngô Trí Viềng – Chủ nhiệm Khoa (1978–1984); cùng các Phó Chủ nhiệm Khoa PGS.TS. Đỗ Văn Khang, PGS.TS. Nguyễn Nghi, KS. Nguyễn Đông, PGS.TS. Đỗ Bằng và GS.TSKH. Cao Văn Chí.

Các bộ môn trực thuộc gồm: Thủy công, Thủy điện, Sức bền – Kết cấu, Cơ đất – Nền móng và Hình họa – Vẽ kỹ thuật.

3. Thành lập Khoa Thủy điện (1986–2007)

Ngày 12/02/1985, Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi ký Quyết định số 3 QĐ/TC điều chỉnh nội dung chuyên môn của một số khoa. Theo đó, chuyên ngành Thủy điện được tách để thành lập Khoa Thủy điện và Thiết bị Thủy điện; đồng thời Khoa Thủy công – Thủy điện giai đoạn trước và Khoa Thi công – Thiết bị được sáp nhập thành Khoa Công trình Thủy lợi.

Khoa Thủy điện và Thiết bị Thủy điện giai đoạn này có 4 Bộ môn: Công trình thủy điện; Thủy năng và thiết bị Thủy điện; Vật lý và Bộ môn Điện kỹ thuật

Các Chủ nhiệm Khoa được trang thông tin của Khoa ghi nhận trong giai đoạn này gồm: PGS.TS. Huỳnh Tấn Lượng (1986-1989); PGS.TS Phan Kỳ Nam (1989-1999); PGS.TS Hồ Sỹ Dự (1999-2007)

4. Khoa Năng lượng (2007-2018)

Trong quá trình thực hiện chiến lược phát triển Trường Đại học Thủy lợi giai đoạn 2006–2020, Nhà trường ưu tiên đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tiên tiến và hội nhập quốc tế, mở rộng ngành nghề, triển khai đào tạo theo học chế tín chỉ, phát triển đội ngũ giảng viên, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế.

Ngày 22/02/2007, Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi ban hành Quyết định số 107/QĐ-ĐHTL về việc đổi tên một số khoa. Theo đó, Khoa Thủy điện được đổi tên thành Khoa Năng lượng.

Các thầy chủ nhiệm Khoa và phụ trách Khoa được ghi nhận trong giai đoạn này gồm: PGS.TS. Hồ Sỹ Dự (2007-2010); PGS.TS Lê Công Thành (2010-2017); PGS.TS Nguyễn Văn Sơn (2017-2018).

5. Các mốc lịch sử tiêu biểu

6. Kế thừa truyền thống – hướng tới tương lai

Kế thừa nền tảng và bề dày truyền thống trong lĩnh vực thủy điện, Khoa Công trình, với nòng cốt chuyên môn phần Thủy điện là Bộ môn Thủy điện và Năng lượng tái tạo, không ngừng đổi mới nội dung đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ để thích ứng với những chuyển biến mạnh mẽ của ngành năng lượng.

Từ thế mạnh về quy hoạch, thiết kế, xây dựng và khai thác các công trình thủy điện, Bộ môn từng bước mở rộng hướng nghiên cứu và đào tạo sang thiết kế, vận hành hệ thống năng lượng, điện gió, điện mặt trời và các nguồn năng lượng tái tạo, thủy điện tích năng, đồng thời tiếp cận các công nghệ mới trong chuyển đổi năng lượng, lưu trữ năng lượng, số hóa và vận hành thông minh.

Sự chuyển mình đó vừa là sự kế thừa những giá trị và kinh nghiệm được vun đắp qua nhiều thế hệ, vừa thể hiện tinh thần chủ động đổi mới, đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển năng lượng xanh và bền vững. Đây cũng là nền tảng để Bộ môn Thủy điện và Năng lượng tái tạo tiếp tục khẳng định vai trò trong đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và đóng góp các giải pháp công nghệ cho ngành năng lượng Việt Nam trong giai đoạn mới.