Bài viết nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Khoa Công trình

Tác giả: Cầm Thị Lan Hương

Trưởng phòng Kinh tế thủy lợi - Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi

"Có những ngôi trường dạy ta tri thức. Có những người thầy dạy ta cách làm người. Và có những ký ức, càng đi xa càng trở nên sâu đậm..."

Ba dấu mốc của cuộc đời tôi gắn với 3 cái tên rất đỗi thân thương: sinh viên Khóa 44, học viên Cao học Khóa 15 và nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án vào năm 2021 và trở thành Tiến sĩ thứ 154 của Trường Đại học Thủy lợi khi vừa tròn 37 tuổi.

Các dấu mốc đó đã ghi lại một chặng đường học tập, gần 20 năm thanh xuân, tôi được sống, học tập và trưởng thành dưới mái Trường Đại học Thủy lợi, gắn bó với Khoa Công trình - nơi đã trao cho tôi một nghề nghiệp, một lý tưởng sống và may mắn lớn lao là được học tập dưới sự dìu dắt của những người thầy mẫu mực.

Mỗi lần trở lại trường, tôi vẫn giữ thói quen đi thật chậm. Đi qua những hàng cây đã lớn lên cùng bao thế hệ sinh viên, nhìn những giảng đường thân thuộc, tôi như thấy lại hình ảnh của mình năm nào - một sinh viên Khóa 44 còn nhiều bỡ ngỡ, mang trong mình những ước mơ giản dị về nghề kỹ sư xây dựng công trình thủy lợi.

Ngày ấy, tôi chưa từng nghĩ mình sẽ tiếp tục học cao học, rồi nghiên cứu sinh, cũng chưa từng nghĩ sau này sẽ được làm công việc tham mưu xây dựng chính sách cho ngành thủy lợi. Nhưng chính Khoa Công trình đã từng bước mở rộng cánh cửa tri thức, nuôi dưỡng niềm đam mê nghề nghiệp và giúp tôi đủ bản lĩnh để đi tiếp trên con đường mình lựa chọn.

Nhìn lại chặng đường gần 60 năm xây dựng và phát triển, Khoa Công trình luôn là niềm tự hào của Trường Đại học Thủy lợi. Không chỉ là một trong những khoa đầu tiên của Nhà trường, Khoa còn là nơi đào tạo hàng vạn kỹ sư, hàng nghìn thạc sĩ, tiến sĩ đang ngày đêm đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Từ những công trình thủy lợi, hồ chứa, đập dâng, kênh mương và những hạ tầng kỹ thuật thủy lợi khác trải dài trên khắp mọi miền Tổ quốc đến các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan quản lý nhà nước hay doanh nghiệp lớn, ở đâu cũng có dấu ấn của những người từng học tập dưới mái trường Khoa Công trình.

Nhưng điều làm nên thương hiệu của Khoa không chỉ là những công trình đồ sộ hay những thành tựu khoa học đáng tự hào. Điều làm nên bản sắc của Khoa chính là con người nơi đây. Là những người thầy dành trọn cuộc đời cho giảng đường. Là tinh thần nghiêm túc trong học thuật. Là truyền thống đoàn kết, trách nhiệm và khát vọng cống hiến được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Nếu lịch sử làm nên bề dày của Khoa thì chính những người thầy đã làm nên linh hồn của Khoa. Trong suốt hành trình học tập của mình, người để lại dấu ấn sâu đậm nhất đối với tôi là GS.TS NGND Phạm Ngọc Quý - Nguyên Bí thư Đảng ủy, PHT Trường Đại học Thủy lợi.

Điều khiến chúng tôi kính phục không chỉ là những công trình khoa học hay những cương vị Thầy từng đảm nhiệm, mà là ngọn lửa tận tâm với nghề. Thời gian có thể khép lại một chặng đường công tác, nhưng chưa bao giờ làm vơi đi tình yêu của Thầy dành cho khoa học, cho Trường Đại học Thủy lợi và cho các thế hệ học trò.

Thầy dành gần như trọn cuộc đời mình cho công tác quản lý, cho giảng đường, cho nghiên cứu khoa học và cho học trò. Tôi vẫn nhớ những buổi hướng dẫn luận văn, luận án. Trên bàn luôn là những chồng tài liệu, những bản thảo được Thầy đọc kỹ đến từng câu chữ. Có những lỗi rất nhỏ, Thầy cũng nhẹ nhàng sửa lại; có những lập luận chưa chặt chẽ, Thầy kiên nhẫn phân tích để học trò hiểu vấn đề đến tận cùng.

Thầy luôn nói rằng làm khoa học không được phép dễ dãi với chính mình. Một người kỹ sư có thể tính sai một con số sẽ ảnh hưởng đến cả một công trình; một nhà nghiên cứu thiếu trung thực sẽ đánh mất giá trị của khoa học. Chính vì vậy, Thầy luôn yêu cầu chúng tôi phải học cách làm việc nghiêm túc, trung thực và có trách nhiệm.

Nhưng điều khiến tôi biết ơn Thầy nhất lại không chỉ trong những bài giảng hay những buổi hướng dẫn chuyên môn, mà đó là tình yêu thương mà Thầy dành cho học trò. Đó là cách Thầy âm thầm đồng hành với từng người trên cả con đường học tập lẫn cuộc sống.

Có một giai đoạn, cuộc sống của tôi gặp nhiều biến cố. Những áp lực của công việc, gia đình và những khó khăn riêng khiến tôi từng nghĩ mình không còn đủ sức để tiếp tục con đường nghiên cứu. Luận án tiến sĩ khi ấy dường như trở thành một mục tiêu quá xa.

Trong một buổi gặp, tôi đã chia sẻ với Thầy tất cả những điều ấy. Thầy lặng lẽ nghe, không trách cứ, không thúc ép, không hề nhắc đến tiến độ của luận án. Sau một hồi im lặng, Thầy chỉ nhẹ nhàng nói với tôi: "Sự sống cao hơn sự nghiệp" Chỉ 6 chữ, nhưng với tôi, đó là một bài học lớn của cuộc đời.

Ngày hôm ấy, Thầy không động viên tôi phải cố gắng hoàn thành luận án. Điều Thầy quan tâm trước tiên là tôi có đủ sức khỏe hay không, có đủ nghị lực để vượt qua những khó khăn của cuộc sống hay không. Tôi nhận ra rằng, đối với Thầy, một luận án có thể làm lại, một học vị có thể chậm hơn dự định, nhưng con người thì không thể đánh đổi.

Chính sự thấu cảm, nhân hậu, đầy nhân văn ấy đã giúp tôi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Để rồi khi thu xếp ổn định, tôi có thêm động lực trở lại với công việc nghiên cứu, hoàn thành luận án tiến sĩ và tiếp tục con đường nghề nghiệp của mình. Có những giai đoạn công việc tới dồn dập, việc học trở nên áp lực. Mỗi lần như vậy, Thầy đều nhẹ nhàng động viên: "Cố gắng lên, bao không thể sẽ trở thành có thể". Một câu nói giản dị, nhưng đã trở thành động lực để tôi bước tiếp.

Cho đến hôm nay, mỗi khi gặp thử thách, tôi vẫn nhớ lời Thầy. Đó không chỉ là lời động viên của một người thầy, mà đó là triết lý sống, là bài học nhân văn, là điều tôi luôn mang theo trong công việc và trong cuộc sống.

Hiện tại, khi đang công tác tại Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trực tiếp tham mưu xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, khai thác công trình thủy lợi trên phạm vi cả nước, tôi càng thấm thía giá trị của những năm tháng được học tập tại Khoa Công trình.

Mỗi chính sách được ban hành đều phải bắt đầu từ nền tảng khoa học. Mỗi quyết định quản lý đều cần sự am hiểu về kỹ thuật, về công trình, về kinh tế và về con người. Những kiến thức ấy, những phương pháp tư duy ấy và hơn hết là tinh thần trách nhiệm với nghề, say nghề đã được các thầy cô Khoa Công trình bền bỉ vun đắp cho chúng tôi từ những ngày còn ngồi trên giảng đường. Tôi hiểu rằng, những gì mình có được hôm nay là kết quả của sự dạy dỗ tận tâm từ các thầy cô và của truyền thống học thuật mà Khoa đã gây dựng qua gần 6 thập kỷ.

Nhìn lại hành trình của bản thân, tôi nhận ra mình chỉ là một trong rất nhiều cựu sinh viên đang tiếp tục viết tiếp câu chuyện của Khoa ở những vị trí khác nhau. Có người đang ngày đêm trên công trường. Có người miệt mài trong phòng thí nghiệm. Có người đứng trên bục giảng. Có người đang làm quản lý. Dù ở đâu, chúng tôi đều mang theo niềm tự hào mình là người của Khoa Công trình. Có lẽ, đó chính là thành công lớn nhất của Khoa. Không chỉ đào tạo nên những kỹ sư giỏi, không chỉ tạo nên những nhà khoa học xuất sắc, mà còn đào tạo nên những con người biết sống có trách nhiệm, biết cống hiến cho đời.

Nhân dịp Kỷ niệm 60 năm thành lập Khoa Công trình, tôi xin được gửi lời tri ân sâu sắc tới các thế hệ thầy cô giáo đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp trồng người, góp phần tạo nên truyền thống vẻ vang của Khoa và làm nên thương hiệu của Trường Đại học Thủy lợi.

Đặc biệt, xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS. NGND Phạm Ngọc Quý - người Thầy đã lặng lẽ đồng hành cùng tôi trên cả ba chặng đường học tập và trưởng thành. Được là sinh viên Khóa 44, học viên Cao học Khóa 15 và là Tiến sĩ thứ 154 của Trường Đại học Thủy lợi là niềm tự hào của tôi. Nhưng có lẽ điều khiến tôi tự hào hơn cả là được làm học trò của Thầy. Thầy dạy chúng tôi kiến thức để làm nghề, dạy sự trung thực và trách nhiệm để giữ nghề, nhưng hơn tất cả, Thầy dạy chúng tôi cách làm người. Chính từ Thầy, chúng tôi hiểu rằng thành công chỉ thật sự có ý nghĩa khi được xây dựng trên nhân cách, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến.

Những bài học ấy đã trở thành điểm tựa để tôi cũng như nhiều thế hệ học trò biết vượt qua những thử thách của cuộc sống, giữ vững niềm tin và tiếp tục bước về phía trước. Đó cũng là món quà vô giá mà Thầy gửi gắm cho học trò: dù ở bất cứ nơi đâu, trên bất kỳ cương vị nào, hãy sống tử tế, cống hiến hết mình cho quê hương, đất nước và tỏa ngát hương thơm cho đời.

Đó cũng chính là giá trị đẹp nhất mà Khoa Công trình đã và sẽ luôn trao truyền cho các thế hệ học trò.

Và đó cũng sẽ là hành trang tôi mang theo suốt cuộc đời mình./.